Column

Kracht
Eindhoven heeft een stedenband met Bialystok, een stad in het oosten van Polen. De stedenband steunt projecten op gebied van psychiatrie en armoede. Een deel van het geld dat nodig is voor de projecten komt uit een kringloopwinkel in Eindhoven. Tot nu toe geen reden de lezers van de NieuwsCliP hiermee lastig te vallen. De stichting heeft echter nog een essentieel kenmerk en dat is dat er veel mensen onbetaald voor de stichting werken.

Een aantal mensen werkt er met het doel weer maatschappelijk te re-integreren (soms naar betaalde arbeid, vaker om uit een isolement te komen), een deel is gewone vrijwilliger. Kenmerk van de meeste mensen die er werken is dat ze een uitkering op minimumniveau hebben, dat ze het zelf niet breed hebben. Maar die mensen die ook zeggen: “ik heb het niet breed, maar de mensen in Polen waarvoor de stichting zich inzet hebben het nog slechter. Ik zet me daar graag voor in”.
Het mes snijdt hier aan 3 kanten:
- projecten in Polen, dus ontwikkeling daar;
- een kringloopwinkel hier, dus een stukje milieubeleid en
- activiteiten voor de genoemde groep, die daarmee weer de maatschappij in stapt.

Ik moest aan deze stichting denken, toen ik dit weekend een rapport over de beleving van armoede onder ogen kreeg. Het is een verslag van een onderzoek dat recent in Eindhoven is uitgevoerd. Kern van het onderzoek zijn 64 interviews met mensen met een inkomen rond het bijstandsniveau. Deze mensen hebben openhartig met de HBO-studenten, die het onderzoek uitvoerden, gesproken over hun situatie.
Ze gaven daarbij aan dat ze weliswaar weinig geld hebben maar, zo een aantal van hen: Ik heb een dak boven mijn hoofd, kan eten kopen en dus ben ik niet arm.
Ze gaven ook aan dat ze zingeving halen uit bezigheden, zoals de hierboven beschreven stedenband. Ook onbetaalde arbeid kan mensen kansen geven hun capaciteiten te ontplooien.

Uit het rapport komt een beeld van een groep mensen, die niet uitsluitend problemen heeft, maar ook kracht heeft om aan de eigen situatie te werken. Al geldt dat natuurlijk niet voor de hele groep.
Die kracht wordt echter onvoldoende gebruikt. Mensen worden afhankelijk van uitkeringen, waardoor hun eigen kracht niet gestimuleerd wordt, maar eerder geremd. Denk aan de gevolgen van kleine baantjes, de vele controlevoorschriften, maar ook aan de stimulans bij gemeenten om vooral te investeren in mensen die kansen hebben op betaalde arbeid. Daardoor blijft veel maatschappelijk kapitaal onbenut.
Bedenk dat activiteiten niet alleen zinvol zijn als er salaris voor wordt betaald. Veel waardevolle zaken in onze samenleving gebeuren door vrijwilligers en mantelzorgers.
Dit rapport vormt hopelijk een stimulans om die onbenutte krachten ruimte te geven.

Bert Willemsen
Voorzitter cliëntenraad WZI Eindhoven, bestuurslid CliP.